Halkların Eşitlik ve Demokratik Partisi

Basında yer alan haberlere göre DEM Parti PM toplantısı sonuç bildirgesinde, Öcalan’ın 9 Temmuz mesajı hatırlatılarak “Öcalan gelinen aşamayı ‘demokratik siyaset’ ve ‘bütüncül hukuk’ olarak tarif etmektedir” denmiş ve “demokratik entegrasyon” yasalarına vurgu yapılmış.

Konuyu irdelemek için kavram tanımlamasını Vikipedi’ye yaptıralım:

[Demokratik siyaset: Demokratik siyaset; halkın yönetime katılımı, temel hak ve özgürlükler, hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanır. Şiddetten uzak, barışçıl ve eşitlikçi bir yapı kurmayı hedefler. Siyasetin sadece seçimlerden ibaret olmadığını, toplumun her kesiminin karar alma süreçlerinde söz sahibi olması gerektiğini savunur.

Bütüncül hukuk: Bütüncül hukuk, hukuki sorunları ve kuralları sadece dar ve parçacı kanun maddeleriyle değil; toplumsal, kültürel, ekolojik ve etik bağlamlarıyla bir bütün olarak ele alan teorik bir yaklaşımdır. Olayları ve toplumu oluşturan bütün ilişkileri tek bir harita gibi görmeyi amaçlar. 

Entegrasyon (Sosyal ve Toplumsal Entegrasyon): Farklı kültürlerin veya bireylerin toplumsal yapıya uyum sağlaması ve bütünleşmesi.

Demokratik entegrasyon: Farklı etnik, kültürel veya siyasal toplulukların ayrı bir devlet kurma hedefi gütmeden, kendi kimlikleri ve haklarıyla eşit yurttaşlık temelinde mevcut merkezi ya da ulus-devlet yapısıyla bütünleşmesini savunan bir barış ve birlikte yaşama modelidir.]

DEM Parti PM toplantısında “Öcalan’ın 9 Temmuz mesajı”nın ele alınması ve özellikle de gündemin aşağıya alıntıladığımız bölümü bu yazıda konumuz olacak.

[Parti meclisimiz tarafından ele alınan en önemli gündem ise hiç şüphesiz 27 Şubat’ta sayın Öcalan tarafından ilan edilen Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı sonrası sürecin geldiği yeni aşamadır. Yüz yılı aşkın bir sürede çözülememiş Kürt meselesinde son bir yıl içinde yaşanan gelişmeler 1 Ekim 2024’te Meclis’ten 9 Temmuz 2025’te sayın Öcalan’ın tarihi video mesajına ve 11 Temmuz’da Süleymaniye’de silahların yakılmasına kadar, yeni bir demokratik barışçı çözüm imkânını güncelleştirmiş.

Bu adımlar, çatışmalı dönemden demokratik siyasete geçiş iradesinin güçlü bir şekilde var olduğunu göstermektedir. Sayın Öcalan 9 Temmuz’daki mesajında gelinen aşamayı “demokratik siyaset” ve “bütüncül hukuk” olarak tarif etmektedir. Çözümün nihayetinde bir anayasal çerçeveye kavuşmasını ama onun öncesinde de hukuk ve siyaset alanında atılması ihtiyaç olan adımların gerçekleşeceği yer olarak Meclis’i işaret etmektedir. Mesajın eksenini oluşturan demokratik/pozitif entegrasyon yasaları ve özgürlük yasaları tüm halkların eşitlik temelinde yeni bir toplumsal sözleşme inşa etmesini hedeflemektedir.]

Okuduğunuz bölümle ilgili sorularımız var:

“Yüz yılı aşkın bir sürede çözülememiş Kürt meselesinde son bir yıl içinde yaşanan gelişmeler” ne demek?

“Kürt sorunu, Türkiye’de Kürt kökenli vatandaşların kültürel, kimliksel, siyasal ve sosyal hakları, eşit vatandaşlık talepleri ile devletin güvenlik, ulusal birlik ve merkeziyetçi yapı anlayışı arasında yaşanan tarihi, siyasi ve toplumsal anlaşmazlıkların bütünüdür.” (Vikipedi)

Vikipedi’nin yaptığı yuvarlak tanım havada kalıyor. Ama doğru cümleyi biz yapalım: “Türkiye’de Kürtçü militanların, kültürel, kimliksel, siyasal ve sosyal hakları, eşit vatandaşlık talepleri, devletin güvenlik, ulusal birlik ve merkeziyetçi yapı anlayışına karşı olması nedeniyle yaşanan tarihi, siyasi ve toplumsal anlaşmazlıkların bütünüdür.”

Doğru konuşalım: Unvanlı ya da unvansız Kürt militanların Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda “Kürt” adının kurucu öğe olarak yer alması iddialarının gerçekleşmesi mümkün müdür? Kuşkusuz hayır! Çünkü böyle bir iddia ve talebin hiçbir tarihsel dayanağı yoktur. Kurtuluş Savaşı’nı Türkiye nüfusunu oluşturan “HALK”ın (Türk, Kürt, Laz, Çerkes, Pomak, Arnavut, Boşnak, Çingene vb...) ordusu kazanmış ve devleti kurmuştur. Kurtuluş Savaşı’nda görev alan Kürtler bağımsız bir Kürt devletinin vatandaşı olmayıp tarih boyunca kendi aralarında bir birlik kurmayı beceremeyen Osmanlı kalıntısı Kürt aşiretleri mensuplarıdır.

Kürtçe anadilde öğrenim hakkı dayatması: Türkiye Cumhuriyeti bir üniter devlettir, bir ulus devlettir. Böyle bir devlette “kumalık” mümkün değildir. Anayasanın 3. maddelesini okuyalım:

Madde 3 - Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.

Halkların Eşitlik ve Demokratik Partisi “Kürt meselesi” denen sorunun ne olduğunu gerçekten öğrenmek istiyorsa benim “Türkiye’nin Sırat Köprüsü Açılım Masalı” adlı kitabımı okumak zorundadır.

“Çözümün nihayetinde bir anayasal çerçeveye kavuşması” ne demek? Bunu açıklamak zorundalar ama zahmet etmesinler “anayasal çerçeve” ne demek ben açıklayacağım:

1- Kürt kimliğinin anayasaya girmesi yani Cumhuriyet devletini kuran Türklüğün yanına ikinci öğe olarak girmesi.

2- Kürtçenin “anadil” sıfatıyla öğretim aşamalarında kullanılması.

Kürt sorununun (!) “Çözümün nihayetinde bir anayasal çerçeveye kavuşmasını” istemek, yani devletin anayasasının çöplüğe atılmasını istemek anlamına gelir ki densizce ve çocukça bir ham hayaldir. Gerçekleşmesi mümkün değildir. DEM Parti boşuna hayal demlemesin!

Bugünün Köşe Yazıları

2024 yerel seçimleri, AKP için büyük bir kayıp ve sarsıntı yaratmıştı.

Bu sütunda 16 Şubat 2013 tarihinde, “Açılım Süreci” konusunda “En İyi Senaryo, En Kötü Senaryo” başlıklı bir yazı yazmış ve iki aşırı uçta yer alan iki kuramsal senaryo oluşturmuştum.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Bülent Kuşoğlu, Nefes gazetesinden Aytunç Erkin’e “Bugün altılı masa olsaydı, fon soygunu nedeniyle iktidar istifa ederdi” demiş.

Bulmacaları ve gizemli konuşmayı seven bir haber kaynağım mesaj attı: “Şu yeni yönetmeliğin 19. maddesine bak lütfen...”

Erdoğan ve arkadaşları AKP’yi kurduklarında “Milli görüş gömleğini çıkardık” demişti. AKP günümüzde hangi gömleği giyiyor bilen var mı?

İlkokul öğrencilerinin sokaktan da öğrenecekleri vardır.

Soru: 2004 yılında Bağ-Kur’lu iken ölen babamdan dolayı anneme ve bana aylık bağlandı.

Yeni bir hoca ve yeni umutlar.

İzmir-Aliağa’daki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada, 18 emekçimizi yitirdik. Çok sayıda işçi de yaralandı. Bu son olay yüreklerimize ateş düşürdü! İSİG, yalnızca ekim ayında 193 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini açıkladı. Yılın ilk on ayında bu sayı 2 bine yaklaştı.

Son dönemde Azerbaycan – Türkiye ilişkileri gergin bir süreçten geçerken Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 8 Kasım günü Şuşa’ya giderek Azerbaycan’ın Zafer Günü’nü kutlaması, ardından Cumhurbaşkanı Aliyev’in BM İklim Değişikliği Konferansı için Antalya’ya gelmesi buzların eridiğini gösteriyor.

Bir avukat için en zor şey, mesleğinin gereklerini yerine getirememektir.

Dünyanın birçok uygar ülkesinde, kasım ayının ikinci haftası, 1919 yılından başlayarak “Dünya Çocuk Kitapları Haftası” olarak kutlanmaktadır.

Yazarın Son Yazıları

Bilgisayarda AI bakışı1 denen makam, benim buluşum olan “çağının çağdaşı olmak” kavramını sahiplenip benden aldığı ilhamla bir tanım yapmış: “Bir kişinin veya toplumun sadece takvimsel olarak içinde bulunduğu yüzyılda yaşamasını değil; o çağın bilimsel, felsefi, sanatsal ve toplumsal birikimini, sorunlarını ve imkânlarını derinden kavrayarak zamanın ruhunu yakalamasını ifade eder.”

Bu yazıyı yazmamın nedeni R.T. Erdoğan’ın 30 Ekim 2026 tarihli gazetelerde yer alan “Önümüzdeki dönemi Türk asrı yapacağız!” iddiası. Erdoğan bu hayırlı işi tek başına yapacaksa başka, nasıl yapacağını kesinlikle sormam ama Türkiye ile nasıl yapacağını söylemek istiyorsa durum başka, o zaman ısrarla sorarım:

Albert Camus, 18 yaşımdan bu yana, Jean-Paul Sartre’la birlikte benim düşünce ve eylem önderimdir.

Değerli okur(lar) bugün okuyacağınız yazıyı 16 Eylül 2001 günü Hürriyet Pazar’da “AK Parti’nin kolektif aklı” adıyla yayımlamıştım. Bir kez daha okutma gerekliliği gördüğüme göre, köprünün altından barajlar dolusu su akmasına karşın hiçbir şey değişmemiş. Eylemleri ve işlemleriyle kömür karasına dönüştüğü için artık “temennili” adıyla (AK Parti) değil, önüne bir “kara” sıfatı da ekleyerek “AKP” diyorum ve “AK” Parti denmesini en azından muhaliflere tavsiye ediyorum.

Daha önce de yazmıştım: Fransızlar helaya “sans numéro” yani “numarasız” derler. Derler de Fransızcası yalapşap biri, “numara”nın önündeki “san” diye söylenen ve dilimizde olumsuzluk eki “-sız” anlamına gelen “sans”ı, gene “san” diye söylenen “cent” (100 sayısı) sanıp “numarasız” yerine “100” (yüz) olarak çevirmiş ve başımıza bela etmiş. Bu şapşallığı Vikipedi Türkçede tuvalet (hela) için kullanılan “yüz numara”, deyişinin etimolojik kökenini (yanlış duyma/benzetme sonucu) türeyişini şöyle açıklar:

Dünyada türlü cumhuriyet var, sağcısı solcusu; ABD gibi kapitalist, Kuzey Kore ve Çin gibi çeşnili komünist cumhuriyet de var.

“Kamusal akıl”ın Fransızcası “la raison publique”! İngilizcesi “public raison”. Ama AKP’nin kurulduğu günlerde R.T. Erdoğan’ın ağzından “kolektif akıl” olarak duymuştuk. Ben de dalga geçerek “AKP’nin Kolektif Aklı” diye bir yazı yazıp 16 Eylül 2001 günkü Hürriyet gazetesinde yayımlamışım. AKP’ye danışmanlık yapan allameler “la raison publique”i (İngilizcesi “public raison”) görür görmez, sözlüklere bakmadan Vikipedi’ye danışmadan bastırmışlar “ortak akıl”ı. Ben de onlar gibi yaptım.

PKK önderi Apo (Abdullah Öcalan) ile ilgili haberi 18 Ekim 2026 tarihli Sözcü gazetesinde okudum. Okumanız için aynen aktarıyorum: [İtalya’nın Torino kentinde düzenlenen Demokratik Konfederalizm Konferansı’nda terör örgütü elebaşısı Abdullah Öcalan’ın yolladığı “hezeyan dolu” mektup okundu.

Vikipedi’den aktarıyorum: [Osmanlı’da yönetici ve okumuş sınıf, “Türk” sözcüğünü genellikle kırsalda yaşayan, eğitimsiz ve konargöçer halkı tanımlamak için aşağılayıcı bir anlamda “Etrak” (Türkler) veya “Türk-i bi-idrak” (anlayışsız, akılsız Türk) şeklinde kullanmıştır.

Yazının başlığı çok iyimser, iyimser olduğu için de pek tuhaf!

Değerli okur bugün okuyacağınız 24 Aralık 2006 günlü Hürriyet gazetesinde yayımlanmıştı.

Okuduğunuz ve alışık olmadığınız şiirin yazarı Nihat Ziyalan benim üç gençlik arkadaşımdan biriydi.

Kâtip Çelebi, “Bozuklukların Düzeltilmesinde Tutulacak Yollar” (Düsturu’l-amel li-islahi’l-halel) adlı kitabında reayanın (halkın) hal ve gidişine dair şunları yazar...

Vikipedi’den aynen aktarıyorum...

Vikipedi’ye Türkçe, “Ulus bölünebilir mi?” diye sordum.

1 Ekim 2026 Perşembe günü telefonla bir mesaj göndermişim İoanna’ya, yani İoanna Kuçuradi’ye: “Ey Efemi Hanım teyzemin, Yorgo amcamın kızı ve benim öz bacım İoanna Hanım!

Türk dilinin Osmanlı’ya karşın halkın dili olarak Anadolu coğrafyasında bir “lingua franca” olması tarih ve Türkiye Cumhuriyeti bağlamında son derece önemlidir.

Lingua Franca ya da geçer dil, ortak bir dili ya da lehçeyi paylaşmayan insanların birbiriyle iletişim kurmak için kullandığı ortak dildir.

Marco Polo’nun “Dünyanın Hikâye Edilişi, Harikalar Kitabı 1”in (2) 79. sayfasında “XXI-Burada Türkiye Bölgesi Anlatılmaktadır” bölümü var.

Bugün okumanıza sunduğum bu yazı, daha önce 23 Mayıs 2021 günü bu sütunda yayımlandı.

Bu yazı benim gibi savgüden (angaje) birinin ürünü değildir.

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Serra Bucak Küçük, “Kürtçe tabelalar” yani Kürtçe işyeri (dükkân) tabelaları konusunda açıklama yapmış ve “Türkçe resmi dil ama başka diller de var” (1) demiş.

İdrisi Bitlisi ve aşiretler

Demsiz densizlik

Prof. Dr. Oktay Uygun’un FEDERAL DEVLET (1) adlı kitabının 327. sayfasında yer alan “İki Kurucu Halk” bölümünü çok önemli bulduğum için okumanıza sunuyorum...

Sözcükler “tekin” değildir, yanlış kullanıldıklarında öylesine tepki gösterip öç alırlar ki adamı eşek tepmesinden beter ederler!...

“Ortak vatan” deyişini kullananlar suç işlediklerini nedense bilmiyorlar. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3. maddesini okuyalım.

4 Eylül 2026 günü benim sütunumda iki tekzip (düzeltme) metni okudunuz.

Arapça kökenli bir sözcük olan tekzip, anlam olarak yalanlama veya düzeltme demektir ama aynı zamanda bir tür itiraftır!

Cumhuriyet Gazetesi’nin 03.07.2026 tarihli nüshasında ve https://www.cumhuriyet.com.tr/ sitesinde Özdemir İnce tarafindan yazılan “Çeviri Ahlakı ve Sel Yayınları” başlıklı bir yazı yayınlanmıştır.

[Eğitim Sen’in, bu yıl “Eşitlik ve Özgürlük İçin” başlığıyla altıncısını düzenlediği “Demokratik Eğitim Kurultayı”nda dün anadilde eğitim ile ilgili rapor sunuldu...

4 Nisan 2013 tarihli Aydınlık gazetesinde yayımlanan bu yazımı 13 yıl sonra da okunmasının (anlayana) yararlı olacağını düşündüğüm için ilginize sunuyorum...

Vikipedi’de rastladığım “R.T. Erdoğan ve Osmanlı” başlıklı yazıyı birlikte okuyalım.

“Siyaset”in toptancı yani “tek” bir dili yoktur.

YENİ Partili Sezgin Tanrıkulu 1 Ağustos 2026 günü Diyarbakır’da yaptığı basın toplantısında, partinin Lozan Antlaşması’nın yıldönümünde kurulması ile ilgili olarak “O güne denk gelmiş olmasının Kürtlerin göz ardı edileceği konusunda bir alınganlığı ben doğru bulmuyorum” demiş.

AKP’li Cumhurreisi R.T. Erdoğan’ın Beştepe’deki kabine toplantısından sonra yaptığı açıklamanın bir bölümünü 14 Temmuz 2026 tarihli Hürriyet gazetesinden aktararak okumanıza sunuyorum.

AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, gazeteci Ertuğrul Özkök’ün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik sözlerine tepki göstererek “Cumhurbaşkanımız ile insanlık suçu işlemiş bir diktatörü mukayese etmek zihinsel ve ahlaki bir sefalettir. Cumhurbaşkanımız defalarca milletimizin hür iradesiyle ve demokratik seçimlerle işbaşına gelmiştir” demiş.

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) artık 25 yaşına girdi.

Kurtuluş Savaşı’nı Türk-Kürt ortaklığı kazanmıştır.